Σχολείο για την Ανοιχτότητα

Η ομότιμη μάθηση για την “ανοιχτότητα” και πως μπορεί να σε βοηθήσει*

Εκπαιδεύοντας καλύτερα

της Jane Park**

Μετάφραση: Βασίλης Χρυσός

Jane Park - School of openΗ δυσκολία στο να ορίσεις το “ανοιχτό” χωρίς αναφορά στην ίδια τη λέξη σημαίνει είτε ότι κάποιος δεν είναι καλός με τους ορισμούς, ή ότι η ίδια η έννοια είναι δύσκολη στον ορισμό της. Νομίζω ότι για πολλούς από τους ανθρώπους, οι οποίοι είναι βαθιά ριζωμένοι στο χώρο της ανοιχτής γνώσης, ισχύει το δεύτερο. Το ίδιο ισχύει και για τους επιστήμονες όταν τους ζητηθεί να εξηγήσουν το αντικείμενό τους: ξεχύνεται μια αργκό που κάνει τον απλό συνομιλητή να αισθάνεται ανήμπορος, ακόμα και στο να σχηματίσει τις κατάλληλες ερωτήσεις για να μάθει περισσότερα. Είναι δύσκολο να εξηγήσεις κάτι όταν το γνωρίζεις πολύ καλά και αυτό είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους πολλά από τα προφανή οφέλη της “ανοιχτότητας” μένουν στο στενό κλοιό της κοινότητας που τα δημιουργεί.

Το Σχολείο για την Ανοιχτότητα στοχεύει στο να τα αλλάξει όλα αυτά, μέσω διαδικτυακών μαθημάτων σχετικά με την “ανοιχτότητα” -τι είναι, γιατί είναι σημαντική, πού εφαρμόζεται σε ένα συγκεκριμένο τομέα και πως μπορείς να τη χρησιμοποιήσεις προς όφελός σου. Η βασική παιδαγωγική προσέγγιση, όπως έχει συμφωνηθεί σήμερα από την κοινότητα του Σχολείου για την Ανοιχτότητα, είναι το να σκέφτεσαι τι κάνουν ήδη οι άνθρωποι και να τους βοηθάς να το κάνουν καλύτερα χρησιμοποιώντας ανοιχτό περιεχόμενο, εργαλεία ή διαδικασίες. Αυτό ενδεχομένως βρίσκεται σε έντονη αντίθεση με εκείνο που πιθανά θα περίμενες, δηλαδή το να ξεκινήσει κανείς σκεπτόμενος τι θα πρέπει να μάθουν οι άνθρωποι για την “ανοιχτότητα”. Θέλουμε να διδάξουμε και ταυτόχρονα να μάθουμε για το πως θα μπορούσε να βοηθήσει η “ανοιχτότητα” σε συγκεκριμένα σενάρια, χωρίς να υποθέτουμε εκ προοιμίου ότι μπορεί να βοηθήσει.

Ας δούμε ένα παράδειγμα. Ας υποθέσουμε ότι είσαι ένας δάσκαλος και ψάχνεις για πηγές υλικού προκειμένου να οργανώσεις το μάθημά σου για το ηλιακό σύστημα. Χρειάζεσαι αρκετές εικόνες, ιδανικά κάποιο βίντεο, και μερικές βασικές πληροφορίες σε κείμενο. Δεν έχεις καθόλου χρήματα για τη συγκεκριμένη εργασία, μόνο κάποιο χρόνο και μια σύνδεση στο διαδίκτυο.

Έχεις, ωστόσο, πολλές ερωτήσεις σχετικά με το πως μπορείς να εντοπίσεις και να χρησιμοποιήσεις πληροφορίες από το διαδίκτυο, όπως: πού μπορώ να βρω ελεύθερο υλικό που καλύπτει τα θέματα που θελω; Είναι αξιόπιστες αυτές οι πηγές; Πώς μπορώ να χρησιμοποιήσω αυτές τις ελεύθερες πηγές; Για παράδειγμα, μπορώ να μεταφράσω, αντιγράψω ή συνδυάσω με άλλες πηγές; Πως αποδίδω δικαιώματα χρήσης στους δημιουργούς του υλικού;

Ένα μάθημα που αναπτύσσεται στο Σχολείο για την Ανοιχτότητα, το οποίο δίνει απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις, είναι το “Η πνευματική ιδιοκτησία για εκπαιδευτικούς”. Αυτό το διαδικτυακό μάθημα εξελίσσεται σε 6-8 εβδομάδες μέσω ενός συνδυασμού εργαλείων συνάντησης και μιας διαδικτυακής πλατφόρμας και καλύπτει τα βασικά γύρω από τα πνευματικά δικαιώματα και τις άδειες Creative Commons, ως σχετικά αντικείμενα με τις ανάγκες των εκπαιδευτών. Στο τέλος του μαθήματος ο εκπαιδευτικός έχει μια βασική κατανόηση σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα, τις άδειες Creative Commons και πως να βρει, χρησιμοποιήσει και να διαμοιραστεί ανοιχτό εκπαιδευτικό υλικό στο web.

Μπορείς να φανταστείς παρόμοια σενάρια σε άλλα γνωστικά αντικείμενα, όπως ο δημιουργός ενός ντοκυμανταίρ, ο οποίος αναζητάει εικόνες και μουσική για το έργο του, ή όπως η έφορος του μουσείου, η οποία αναζητά να ψηφιοποιήσει και να αναρτήσει στο διαδίκτυο το αρχείο με το δημόσιο υλικό του ιδρύματος στο οποίο δουλεύει. Τα μαθήματα στο Σχολείο για την Ανοιχτότητα μπορούν να βοηθήσουν αυτά τα άτομα και τους οργανισμούς στους οποίους εργάζονται και, επειδή το Σχολείο είναι επίσης μια κοινότητα ανθρώπων που μαθαίνουν, μπορεί να τους εξοπλίσει με τα εργαλεία που χρειάζονται για να διδάξουν οι ίδιοι και άλλους, μεταδίδοντας τα πλεονεκτήματα της “ανοιχτότητας”. Τα μαθήματα δε χρειάζεται καν να απαιτούν 6-8 εβδομάδες. Μερικά μαθήματα μπορούν να ολοκληρωθούν σε μισή ώρα ή λιγότερο, όπως το “Δίδαξε κάτι σε κάποιον χρησιμοποιώντας ανοιχτό περιεχόμενο”, ή το “Άρχισε να κατανοείς τα Creative Commons”. Αυτά τα μαθήματα έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να μπορούν να ολοκληρωθούν ανεξάρτητα και σου δίνουν τη δυνατότητα ασύγχρονης αλληλεπίδρασης μέσω ενός φόρουμ συζήτησης. Το Σχολείο για την Ανοιχτότητα επιτρέπει τη χρήση όλων των ειδών των μοντέλων ομότιμης μάθησης.

Εάν, λοιπόν, κάτι από αυτά σου ακούγεται ενδιαφέρον, έλα να χτίσουμε μαζί το Σχολείο για την Ανοιχτότητα στο http://schoolofopen.org!

———————
** Το πρωτότυπο κείμενο τιτλοφορείται: “School of open | Peer Learning about ‘Open’ and How It Can Help You” και δημοσιεύτηκε στο The open book, Reaktio #3, The Open Knowledge Foundation, 2013.

* Η Jane Park είναι Διαχειρίστρια έργου στην εκπαίδευση στο Creative Commons. Καθοδηγεί προσπάθειες έναρξης νέων έργων για το Σχολείο της Ανοιχτότητας, το οποίο γίνεται σε συνεργασία με το Peer 2 Peer University (P2PU).

Tagged with: ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*