Ένα creative σαββατοκύριακο στο κέντρο της Αθήνας

#Open event at FRAWNΣάββατο πρωί (όχι πολύ πρωί, κατά τις 12) βρέθηκα στο χώρο της Frown για πρώτη φορά, για να παρακολουθήσω κάποια από τα events του διημέρου Creative Commons που διοργανώθηκε από το Creative Commons Ελλάδας σε συνεργασία με το χώρο Frown και την υποστήριξη της ΕΕΛ/ΛΑΚ.

Οι προσδοκίες μου ήταν μεγάλες, κυρίως για τη συζήτηση / εργαστήριο σχετικά με την πνευματική ιδιοκτησία. Γνώριζα ότι είχε πολλά ακόμα events και συζητήσεις, κυρίως γύρω από την τέχνη, αλλά στο μυαλό μου αυτά ήταν καταχωρημένα σε χαμηλότερη προτεραιότητα. Είμαι μάλλον υπερβολικά πραγματιστής και αθεράπευτα wannabe προγραμματιστής. Ο προγραμματισμός στο μυαλό μου -μέχρι σήμερα- είχε να κάνει με μαθηματικά, άντε και με φυσική (ωστόσο, κάποιος θα μπορούσε να πει εδώ ότι και τα μαθηματικά είναι μιας μορφής τέχνη -και με το δίκιο του!).

Η τετράγωνη λογική μου κομματιάστηκε στα πρώτα λεπτά της παρουσίασης του Μαρίνου Κουτσομιχάλη για το Super Collider, όταν άκουσα ότι το twitter μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να στέλνει “παρτιτούρες” σε κάποιο υπολογιστή! Με 140 χαρακτήρες, ένας υπολογιστής στην άλλη άκρη του κόσμου μπορεί να παίζει μουσική. Μου έπεσε το σαγόνι.

Δηλαδή, εντάξει… Δεν είμαι και κανένας άσχετος. Ξέρω ότι με τους υπολογιστές η φαντασία μόνο είναι το όριο. Όμως άλλο να το γνωρίζεις αυτό και άλλο να βλέπεις τη δημιουργική φαντασία κάποιων ανθρώπων σε δράση. Όπως για παράδειγμα με το παρακάτω παράδειγμα της εφαρμογής Super Collider, όπου φιδάκια τρέχουν και φωνασκούν πέρα-δόθε!

Ο Αλέξανδρος Δρυμωνίτης που ακολούθησε, μέλος της συλλογικότητας Patching Circle Athens, μας άνοιξε εξίσου τα μάτια (και τα αυτιά) μιλώντας για το περιβάλλον προγραμματισμού PD (Pure Data) που επιτρέπει σε καλλιτέχνες, οι οποίοι δεν έχουν ιδέα από προγραμματισμό, να προγραμματίσουν τις εφαρμογές τους δημιουργώντας και συνδέοντας μεταξύ τους ψηφιακά κουτάκια.

Από τις πιο εντυπωσιακές εφαρμογές που μας έδειξε ήταν ένα περιβάλλον για chatting (“κουβεντούλα” εις τα καθ’ ημάς) το οποίο σου παρείχε τα εργαλεία να “τζαμάρεις” με το συνομιλητή σου! Πόσο πιο κοινωνική να γίνει η δημιουργία; Αν είσαστε, δε, πιο “ρυθμικοί τύποι”, πάρτε μια “σπιτική” γεύση από PD με Arduino:

Σχετικά με το κίνητρο για χρήση ανοιχτού λογισμικού ήταν απολύτως ξεκάθαρος, εκφράζοντάς το με τα λόγια του δημιουργού του pure data, Miller Puckette: “χρησιμοποιούμε open source για να μην ξανα-χάσει κανένας ποτέ την πρόσβαση στο έργο του”.

Η συζήτηση-εργαστήριο που ακολούθησε για την πνευματική ιδιοκτησία και τις άδειες creative commons με τον Πρόδρομο Τσιαβό και τη Μαρία Μερτζάνη ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες μου. Με απλή, κατανοητή γλώσσα οι δύο εισηγητές κατάφεραν μέσα σε δύο ώρες να βάλουν σε μια σειρά ένα θέμα που μοιάζει τρομερά πολύπλοκο στα μυαλά των περισσοτέρων, αναδεικνύοντας τη σπουδαιότητα και τη χρησιμότητα των αδειών creative commons για την προστασία της ατομικής και συλλογικής πνευματικής δημιουργίας.

(Update: 30/12/2013. Από εδώ μπορείτε να κατεβάσετε τη σχετική παρουσίαση για τα creative commons)

Την επόμενη μέρα ήμουν στο χώρο νωρίτερα, από τις 11:00 (καίτοι Κυριακή, παρακαλώ). Δεν ήθελα να χάσω τις πρώτες παρουσιάσεις της ημέρας. Και έπραξα σοφά!

Στο χώρο των παρουσιάσεων με καλωσόρισε με πολύ ζεστασιά, λες και γνωριζόμασταν ήδη από καιρό, η Αφροδίτη Ψαρρά, η οποία ήταν εισηγήτρια για το Arduino. Γνώριζα κάποια πράγματα για αυτό το μικροσκοπικό θαυματουργό υπολογιστή, αλλά σίγουρα δεν περίμενα ότι θα μπορούσε να δώσει “ψυχή” στα ρούχα που φοράμε!

Η δουλειά της Αφροδίτης είναι ακριβώς αυτή: να φτιάχνει ρούχα με νοημοσύνη. Για να πάρετε μια γεύση, ιδού:

Ρούχα που αλλάζουν τον ήχο της μουσικής καθώς χορεύεις!

Η Αφροδίτη μας έπιασε εξαπίνης. Άρχισε λέγοντας ότι “θα κάνουμε μια χαλαρή συζήτηση, δεν έχω ετοιμάσει παρουσίαση” και αίφνης ξεκίνησε να μιλάει παθιασμένα για τα έξυπνα υφάσματα που μπορούν να μετατραπούν σε αισθητήρες πίεσης, θέσης, λυγίσματος, τραβήγματος, κλωστές αγώγιμες, arduino lilypad με μορφή μαργαρίτας. Ήδη από τα πρώτα λεπτά της εισήγησής της ήθελα να μάθω να ράβω και να κεντάω.

Οι εφαρμογές “έξυπνων υφασμάτων” με χρήση Arduino με τη μορφή τέχνης, όπως οι Performance που μας έδειξε η Αφροδίτη, με έκαναν να συνειδητοποιήσω ότι αυτή η τέχνη παίζει το ρόλο των συγγραμμάτων ή των κόμιξ επιστημονικής φαντασίας, τα οποία ανοίγουν ορίζοντες όχι μόνο στις χρήσεις της τεχνολογίας, αλλά κυρίως στον τρόπο που αυτή επηρεάζει την επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων. Και αισθάνομαι πολύ ανακουφισμένος που αυτοί οι καλλιτέχνες λειτουργούν ταυτόχρονα και ως θεματοφύλακες της ανοιχτής γνώσης γύρω από τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούν.

Η τελευταία παρουσίαση που ο διαθέσιμος χρόνος μου μου επέτρεψε να παρακολουθήσω ήταν εκείνη του Θοδωρή Παπαθεοδώρου, σχετικά με τη γλώσσα προγραμματισμού Processing. Με το Θοδωρή ξέχασα προς στιγμήν το πλέξιμο και αποφάσισα να μάθω αυτή τη γλώσσα. Και εξηγούμαι:

“Ο προγραμματισμός είναι όπως η ποίηση”, μας είπε ο Θοδωρής, “παίρνεις σκόρπιες λέξεις και τις βάζεις σε μια σειρά, το αποτέλεσμα των οποίων είναι κάτι σχεδόν μαγικό”. Δεν είχα σκεφτεί ποτέ τον προγραμματισμό σαν ποίηση. Μου άρεσε αυτό. Ξαφνικά άρχισαν να δημιουργούνται συνάψεις στον εγκέφαλό μου, οι οποίες μου φανέρωναν τη σχέση της λογικής με την τέχνη.

Είναι λογικό να θες να ασχοληθείς με την τέχνη, μετά από όσα μας έδειξε ο Θοδωρής. Σαν να με ταρακούνησε και κάτι απελευθερώθηκε από μέσα μου:

(Φυσικά, το installation είναι μια εφαρμογή της συγκεκριμένης γλώσσας προγραμματισμού)

Όλα τα παραπάνω, και ακόμα άπειρα, δε θα ήταν εφικτά, αν όλοι αυτοί οι άνθρωποι δεν είχαν την ελευθερία να πειραματιστούν, να εξερευνήσουν, να ανταλλάξουν και να μεταδώσουν γνώσεις και εμπειρίες. Κάτι που τους επέτρεψαν οι άδειες creative commons. “Κάνω κάτι και απευθείας το μοιράζομαι, για να πάρω την γνώμη των άλλων”, με τα λόγια της Αφροδίτης.

Η κοινή χρήση και η ελευθερία στη δημιουργία είναι τόσο απαραίτητη στην τέχνη, όσο και στην ίδια τη ζωή. Άλλωστε, όταν εμείς οι ίδιοι δε θέλουμε να ζούμε φυλακισμένοι πίσω από μπάρες(κωδικούς), γιατί να το επιθυμούμε για τις ιδέες και τις δημιουργίες μας;

Σχετικά links:
– Άρθρο του Miller Puckette, “Who owns our software? A personal case-study.
– Συνοπτική παρουσίαση του διημέρου από το Creative Commons Greece: #Open Creative Commons @Frown The day after!

Tagged with:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*